2,

Thian duh tak leh ngaih em em, Tun lai i dam lai a nih ka beisei, kei pawh chung Pathian venna leh hualhimna zarah ka dam lai a ni e. I ban na kha a dam tawh em? Ka kezungpui tin lut kha kei chu a dam daih tawh. Hmanni-ah pawh DamdawiIn tlangah kan inkhel a, a na tawh lo reng reng. Kan inhmu khat hle mai. Sikul i lo kal ngai bawk si lo, inkhelhho a chakawm hle mai. Thangchep kan kam dun kha i en ve thei ta si lova, hmanni chu ka zuk en a, a awk miah lo! A bel tha ve viau si a, bakah ka va en chuan a lo per ngei a, a awk si lova. Huala ten min lo en khalh a nih ka ring deuh. Sawi tur chu tam hle mahse duhtawk phawt mai ila,

i thian,

Tun hma kha chuan hetiang deuh hi kan lehkhathawn ziah leh dawn tlangpui a ni.

Tun lai angin inbiakpawhna a chak lova. Telephone a awm mang lova, mi pangngai neih phak a ni lo. Dak hmanga lehkha inthawn a ngai a, a chak vak si lova. Truck driver leh handy-man te hmangin kan inbe pawp a ni deuh ber. Chhungte tlawha zin tur kan Nu leh Pate kha chuan lehkhathawn an keng hnem thei ngawt mai. Nu leh pate an zin dawn kha chuan an fate khan an zin hma zanin lekhathawn kan ziak sap sap hlawm a, kan kentir ngei ngei thin. An rawn haw ve leh a chhanna kan beisei leh nghal tlangpui bawk.

Kan han leikang hret a, hmel duh kan lo nei ve a, inbiakpawhna dang vak a awm lo - lehkhathawn lo chu. Telephone-te kha chu khaw khatah pawh a vantlang chunglam deuhho chauh khan an nei a. Khaw khata mi pawh lehkha inthawn uar lai a awm ve reng reng bawk. Veng khata awm pawh kan inthawn tho thin a nih kha!

Chutiang lehkhathawn chu -

Just 4,
Hmangaih leh duh ber, 
A hmasain he lehkha ka ziahna kut dinglam ngei hmang hian chibai ka buk a che…

tiin a intan tlangpui a.

A tawpah ’

' Tawk lo chungin tawk rih mai se,

I tan chauh ti reng fo '

tih a tel deuh ziah bawk a.

Lehkhathawn tlang sirah chan, 'Zing ni chhuak hi ka chibaina che ni se, tlai ni tla hi ka mangthana che ni rawh se,' tihte kha a inziak kawi deuh nguai ngei bawk a, chhiar nawn a hlawh ngiang thin a nih kha!

A ziaktuin hmanhmawh taka ziah tih hriat takin, a tlang sir lehlamah, 'He lehkhathawn hi i chhiar zawh ve leh pawtchhe nghal rawh aw.. plizz' tihte pawh a inziak fo mai!

Hetiang lehkhathawn 'age' a awm laia khaw lam hla taka ngaihzawng neite kha an khawngaihthlak thin teh e! Keini'n ni khata lekhathawn pahnihte kan dawn lai khan, anni chuan thla khatah vawikhat dawn loh chang pawh an nei a. An lehkhathawnin a thlenna tur a thleng ta ang em tih an ngaihtuah nasa thei hle a. Kan thianpa pakhat phei chuan –

'Aw, kar a hla,
Duhlai mi u,
Min dantu lamtluang a sei lua e;
Lunglen biahthu, thaikawi bawng te,
Thleng zo ang maw ka di runah...?'

tihte kha a sa rawng rawng thin.

Keini, mahni khua ngeia ngaihzawng nei kha chu kan vannei bik a. Zingah lehkhathawn kan dawng a, chhunah a chhanna kan ziak a, zanah a dang kan dawng leh a!! Kan inhmuh zin avangin kan inthawn khat phah chuang lova, lehkhathawn ziah leh dawn 'addict' hun laite kha a awm ni ngei tur a ni. Ni khata pakhatmah dawn loha awm thiam lohte pawh kha zuk awm thei a!

Palai emaw, puarak emaw pawh kha an ngai vak lo. A ziaktu khan a pe a, a dawngtuin a ziaktu kut ngei atangin a dawng mai a, kawngbo a awm thei lova, a tha phian.

A inpek lai boruak kha a nuam ve mai mai thin. Mi karah kan han inchibai zauh a, kha second hnih khat chhung lek khan kan kutah lehkhathawn a lo awm hman reng tawh thin a. Kan hawpui vang vanga, pindanah luhpuiin, kan han chhiar nghal niap niap a. Vawikhat chhiar mai khan fiah mahse a tawk zo lova, vawihnih chhiar hnuah pawh a hlutdan a dang chuang lova.

Fountain pen uar lai a nih kha! Ziahna atan writing pad mawi leh changkang tak tak kha a la chhuak ve lova. Mikado Exercise Book pawhthlak ngei kha kan han hmang a! Mikado kha a lehkhapuan a tha a, Fountain pen hman pawhin a ziak a pherh ve lova, a tha. Apsara exercise book kha chu Fountain pen hmanga ziahna chi a ni lo, a pherh duh. Catholic School-ho exercise book pawhthlak pawh kha a lar lai chuan a lar ngang mai. A phek a hlai a, exercise bu pangngai aiin a sei hret bawk a, a hun lai kha chuan hmangaih lehkhathawn ziah nana hman rim ber pawl a ni ve ang.

Hun a lo kal hret a, writing pad a rawn chhuak a, mi thenkhat kha chuan lehkhathawn ziahna atan sum an seng hnem ngawt thin mai. Pen tui hring te, pen tui rimtuite a rawn chhuak a, a timi tan chuan neih ve zel kha 'hmangaihna' puanchhuahna a ni si.

Lehkhathawn ziah leh dawn hun lai hi chu tleirawl lai thil niin a lang. Tleirawl lai inngaihzawn hi a nuam a, a na bawk a, chu vang chu a ni ang, 'First Love Can Never Die' an lo tih!!

Tunah chuan kuta hum pil theih mai, mobile phone kan lek ta sup sup a; lehkhathawn pawh a lar tawh lo. Kan thalaite chuan awm hmunah, duh duh an sawi a, an thut hmun atangin hlate khua an bia a. Kal chung te, ding chung te, thingthi chungte pawhin, an biak chu a hla emaw, a hnai emaw, a dang chuang lo; duh duh an sawi zung zung tawh mai a. Kutzungpui hmangin, a ri-a an sawi ngam loh pawh an inthawn zung zung a. 'Thaikawi bawngte' pawh a awm tawh lo - 'hmeh niap niap bawngte' te kan vuah a nih ngawt loh chuan..

Hmangaihna mita entu tan lo pawh a sakhmel chu ennawm a tling hrim hrim a. Hmangaihna mita thlirtu tan phei chuan tawrh thiam har khawpa tha a ni.

Mizo nula dik tak a nih avangin khawvel hmeichhe nalh ber ber, lawmman chhe thei uma phe vel ruai thinte nen chuan khaikhin theih a ni lova, tehna thuhmun hmanga endik chi pawh a ni lo. Hmai tung sawl deuh leh hmai bial lam that dan inan lohzia hrechiangtu tan chuan bûkna thuhmun hman chi a ni lo tih a hriat nghal a. Mongolian thisen kai ve lote hnar ngul leh Mapuii hnar ngul chu mit hrana en chi a ni. Hmeichhe mawi leh mawi lohna langsar tak pakhat - an sam - atang ngawt pawhin a dang nghal. Nitina sam rawng thar nei thei, duh huna tikir a, duh huna timam thinte, tih buk leh tih phirsi vel ngawta buai thinte sam leh Mapuii sam chu tehkhin chi a ni lova; fai lamah erawh khawthlang hmeichhe nalh chungchuangte nen pawh bûkin khaikhin mah ila, Mapuii chu a hniam pawl a ni lovang.

Hnam hausa, duh duh nei thei, ei leh in thuah pawh ei tur tha an hriat ang zawng zawng hlah lova ei thei râltiang ram nulate leh Mapuii - a pian tirh atanga vawiin thlenga riltam rehna atana vai buh leh zo chawhmeh hrang hranga inhnangfâk ve mai thin - te chu an pianziaah inanlohna tam tak a awm ngei ngei ang tih chu thil chiang sa a ni.

Mawng chhing, khân sang, vun leh tisa mawi tak tak nei khawvel pang lehlam nulate tan chuan Mapuii chu hmuhsitawm tak a ni ngei ang. Model atana rawih nula mawi leh nalh tak tak hmu a, thlir a, chumi ngaisangtu tlangval leh mipa tawh phawt tan pawh Mapuii chu ngaihsan har tak tur a ni. Ani chu a khân a sang lova, a chawn a zen zaih ve lo. A pian pawh fashion thar ber ber rema thui readymade thuamhnaw nena inmawi tura siam a ni tlat lo.

Tunlaia piang, seilian leh nula a ni a, 'tunlai mi' a ni ve ngei mai. Amah pawh ama tawkah chuan a tunlai ve viau. A hmel hmai pawh a pian hlima a awm ngai kha chuan a dah tawh bik lova. Khawvel huap pawha vun leh taksa tana tha tia lar inhnawih chi hrang hrang te chu a hmaiah a hnawih phak miah lovang tih ka ring. Amaherawhchu hmai leh vun hnawih eng emaw chu a hmang ve thin. Eng chiah nge a hman thin chu he lam hre lo chi ka nih avangin a rim atangin ka man mai thei lova, a mawi tawkin a inhnawih ve tih erawh ka hria. A hmui pawh a sen ve thin!

Nia, tehkhin hleih theih loh tehkhin loh hleih theih lohte nen ka tehkhin avangin ka Mapuii chu a chhe ta viau turah ngai ngawt lo la i tifuh ang. Mizo nula ah na nâ nâ chuan a aia thlan tur an awm chuang bik lovang. A hmel a tha a, a pian pawh duhthusam tling lo mahse a mawi tawk chauhin a nalh a; a hmangaihtu tana mipa dangte veng thawng rêng rênga hun hman ngaihna tur hiala mawi pian leh fuke a nei lote tak chu a duhawm zualna a ni. A hmel chuan ngainatawmna a keng tel a, a tawngkam leh chezia a nelawm avangin a hmei a pain a bula awm tur tawk chu atan thil harsa a ni lovang.

A hmela mawina hmu zo lote tan pawh a nun chhungril thatna keu chhuah tur a la awm cheu a, chu chu a that lehzelna a ni. Tumah a be chhe ngai lova, a hmelma pawh a rel ngai lovang tih tur khawpa mi rel ching lo a ni. Tlangval tawh phawt chuan a ngaizawng emaw an ti vek mai ang tih hlauhthawnawm khawpin a tawngkam a tha a, chu tak chu a hmangaihtu tan pawh chhenfâkawm a nihna a ni leh tho si!

Mite ang thovin tunhma chuan nitin sikul a kai ve thin a. Kan ram dinhmun atanga teh chuan chhungkaw pangngai tak atanga rawn chawr chhuak a nih avangin sikul tha pawlah kal thinin, a thiam pawl pawh a lo ni ve tawh thin. Chutiang a nih avang chuan Mizo hnam nawlpuiin kan ngaihsan em em ‘Sap tawng’ kan tih English te pawh a thiam ve viau thin a. Amaherawhchu tunlai thangthar inchei fai nazawngin an tawng kar laka English nalh deuh an zep tel kher thin ang hi tul a ti ve lo a ni maithei, Zo tawng tluang pangngaia sawi theih chu English tel kher lovin a sawi mai thin. Mizo a nihah hian amah leh a Nu leh pate pawh an lungawi tawk ni ngei tur a ni, a hming bulah mingo hming a dah hmasa ve lova; chutianga a thianten an koh fiam pawh a duh miah lo.

Tunlai mi mah nise tunlai tihdan zawng zawng hi tih ve kher tul a ti lova. A hmel leh pianzia enin a aia nalh bik hauh lote pawhin inhmeh taka jeans kekawr kawng fual leh laipawng pawh khuh zo lo kawr an ha thin ang hian a inchei ngai lova. Kekawr mawi tak, tawt taka ha a, kekawrte thla lang kual kulh maia hmeichhe thenkhat an inchei thin angte hi a tan chuan tih ve chhin chi pawh a ni lo a niang, vawikhat mah chutianga a awm ka la hmu lo. A tan chuan puan bih tur a awm a, puanfen a awm a, chu chu hnuai lam atan a tawk viau. Kawr pawh leplêr taka thui a ha ngai lo. Kawr nghawng zau, hnute bu lang phir thuih thei ang chite phei chu a kawr khainaah pawh zawng ila a awm lovang.

Dawhthleng leh khuhhriangin Zopa choka a chhuahsan hnua piang ve tho mah nise a pian rualpuite nen chuan inthlau tak an ni. Ngaihtuahna leh nunzia rêng rêngah sawi leh sel tur a awm lo. Mizo hnam hla lar em em ‘Kan Zotlang Ram nuam’ pawh hre chhuak lova, MTV hla hit thar ber ber thiam em em, rap hla chham zut zut thiam hle bawk nihte hi Mizo nih nen inhmeh lo a ti a ni ang, sap hlain a lung a len thu a sawi ngai lova, a hun leh hmun a zir erawh chuan tunlai thalai tam tak aiin sap hla tha chu a lo thiam zawk daih thung si thin. Mi tam takin Kohhran thalaia inhmante, YMA a inhmante hi hmeichhe tan phei chuan nula senior nih hmâna mai mai tia an inhman that duh loh laiin ani chuan Kristian a nih avangin Kohhran thalai thiltihna hrang hranga hruaitu nih a hreh lova. YMA ah phei chuan Mizo nula a nih avangin tel ngei ngei tul ti chi a ni a, a tel rêng bawk a. Mi thenkhat anga a hminga tel ve a, mitthi lumen awm chang pawha hmai bawl ilo mai mai hlauthawng a tlawmngai tluantling peih lote anga inhmang mai a ni lova, Mizo nula a nih avanga a tih tur ang apiang chu chhuanlam dang siam lova hlen chhuak zak thin a ni. An Branch-ah phei chuan Office Bearer zingah a tel pha ngat a sin!

Mizo hmeichhe tam takin Mizo mipa zingah neih tur awm lo thawthanga hria a, lehkha thiam leh challang tak takin hnam dang pasala an neih mek lai pawha Mizo tlangval ngei thlan tum chi Mapuii te ang Mizo hnamin a la nei hi chu amah hmangaihtu tan mai ni lo, Mizo hnam tan tak pawh hian vanneihna a va ni tehlul em!

Mizo nula ni lo hnam dang hmeichhiate hi tisa pawn lam mawina mai thlirtu tan chuan Mapuii aiin an mawiin an nalh pawh a ni thei e. Amaherawhchu ka tan chuan chu ringawt chu a tawk lo, a tawk lo mai ni lovin ka fate nu atana tling thei tura rahka hmasa ber chauh a ni a; a dang a la tam lutuk.

Ka nupui chu zing thawh hlim atangin ka Nu mi zirtir ngei tawng hmangin biak ka duh dawn a, ka duhdan lah a khermei kher mai lehnghal. ‘Tukthuan’ aia ‘zing chaw’ ei thin chu ka’n duh lo nghal phawt a. Chu ngawt pawh chu tunlai tleirawl tuai nalh tak tak te chu sawi loh, hnam dang tan lek phei chuan a tina tin chi a ni lo. Butter aia uih hmeh tel ngai lo tuipuiral nula leh zawngtah atanga bekang um thlenga tui ti, tui ti mai piah lama a tel lova awm thei lo thawthang kei ang, duh leh tih than dan inpersan lutuk awmdun a har turzia hi ngaihtuah pawh ka ngaihtuah ngam ngai loh thil a ni. Buh thlei thiam te chu sawi loh, a thleina tur thlangra fahran pawh a tung nge a bial tih pawh ngaihtuah nachang hre lo ringawt tur nupui neih chu ka ril hian rem mahse ka Nu leh Pa tan chuan pawm zam a har ngawt ang tih ka hre sa.

Mapuii ang Mizo nula nei tur erawh chuan inngaihtuah buai a ngai lovang. Venthawnna nei hauh lovin ka Nu mi zirtir tawng hmang ngeiin ka be thei dawn a. Tukthuan pawh bekang um leh rawt thak satliah ringawt hmehpui tum pawhin meng nur hauh lovin a ei thei dawn tih ka hre sa tlat. Empai leh Emping inanlohna hrilhfiah ngai lova a hre nghal mai tur te, tirh leh zirtir ngai miah lova kan ei tur buh a’n thlei nghal mai turte chuan tuipuiral nula nalh tak takte chu a va han bûk kang chiang em!

A nalh emaw, nalh lo emaw; thildang zawng zawng chu lo dah tha ta vek pawh ni ila, Mizo a ni hrim hrim leh, ‘Mapui’ tia koh ei theih a nihna ngawt pawh hi ka tan chuan khawvel lehlam nulate emaw, kan Indian pui thlang kawrvai lanute emaw ai chuan thlannahawm a ni sa tawh rêng rêng.

Hetiang thu sawi a ngai ta mai hi, a va pawi lungrun em!

Bungtlang tleitir hmeltha, zaithiam si, ngaihno bei si, nui mawi si ka tih thinin hetiang chanchin lawmawm loh lutuk mai i nei ta hian he Mizo rilru hi a va tina tehlul em!

I hmel a tha ka ti. I zei pawh ka ti. Film-ah chang la, a changtunu ber ni la tiin mi tam tak chuan duhthu kan lo sam thin a. Mahse tuna i film min chhawpchhuahsak hi chu hmuhnawm kan ti lo. Hmuhnawm kan ti lo a ni satliah lova, hmuh hrehawm kan ti a, min tiphur lova, min tilungngai a ni. I channa film hi a fuh lo ka ti a, a hmun hi i thlang sual ka ti a, i chanpui tur pawh i dawn chiang lo ka ti a, ka thin a rim a, ka rilru a na a ni.

Hetiang film hi tlangzarh turin i chang lovang tih ka ring a, mahse tlangzarh a ni palh thei tih hi chu i dawn phak ve ngei turah ka ngai a. Chuti chung chunga i dawn sual hi chu dem loh che hi har ka ti ngawih ngawih a. Dem che ka phal lova, mahse dem i ngai si hi a pawi lai ber chu a ni.

He thil i tih dawn khan hengte hi lo dawn lawk la tha tur -

1. I siamtu Pathian
2. I Nu leh Pa te
3. I Youth Icon nihna ropui tak
4. I hmeichhe ropuina.

A dang pawh a tam mai, mahse sawi vek a ngai lovang. A pawimawh ber number one tal khi lo dawn hman la chuan hetiang hi a thleng lo tur a ni a le!

Youth Icon i ni a, chu vanga lar pawh i ni tih i inhre ngei ang. He Zoram khawvelah hian Youth Icon atana thlan ni mah la, thalaite tan chauh Icon i ni lo tih hi ka sawi duh. Ka fate'n an ngaisang che a, i chetdan an thlir a, an zir a. I nuihdan thlengin mawi an ti a, an zir che a. Ka nu leh pate'n i zai mawi an ti a, i seih avangin thalai tam tak thin phu a rang a, he Zoram khawvel hi, i rin leh ngaihtuah phak aia nasain nangmahah hian a inher a; i chetdan hian nasa takin awmzia a nei, Zoram Icon i ni a sin. Chutichuan, chu Icon, kan aiawhtua thinlung taka kan pawm chuan hetiang thil hi min chhawpchhuahsak a. Kan beiseina leh hmathlirte chu hetiang hian min tihtawp sak ta a nih hi!

I zai fawn nghelh nghelh te, i thluk ngher ngherte hi mawi ka la ti reng a. I nuih mawi dan a la ngai reng a. I nuih zawnga i biangsum lang kek thinte pawh a la bo lo. Mahse, Tirhkoh Paula'n, 'Demna che ka nei,' a tih ang mai khan, kei pawhin demna tur che ka nei ve ta tlat. Hetianga thla i la hi ka dem che.

Dik tak chuan Vantirhkoh i ni lova, Evangelist i ni lova, Gospel Singer pawh i ni lo, kan hria. I nundanah hian Zoram mipuite hian thuneih kan tum lova, kei phei chuan ka tum ngai lovang. Nula i ni a, i hmel a tha a, i lar bawk si a; i tan chuan chhai lai di an vang lo tawp ang tih hi ka hrethiam a. Ngaihzawng chu engzat pawh nei la, lo chesual ta pawh ni la, ka hrethiam lo hran lo che a; ka sawi tawh ang khan keimahni ang thova mihring i ni tlat a, ka dem lo che. Mahse, Icon i ni a, hetianga mualpho tur hi chuan ka phal lo che a, hetianga mualpho thei i ni tih hre reng chunga hetiang thil i lo ti ta erawh hi chu ka dem che a ni.

Sawi tlang ta rawng ila, thla i lo la kher hi ka dem che a, ngaihthiam harsa ka tih lai ber a ni.

Tui baw hnu chu a ruh leh theih tawh loh va, a dang chawi mai a ngai. Nunhlui liam hnu hi siamthat leh theih a ni tawh lova, nun thar din a ngai. Nuna ser awm hi paracetamol eia dam thei han ni sela, a tlep tlepin han bar la tha tur, mahse chu chu a ni si lova, a va harsa em! Mizote tan Icon ni zel la ka duh a, mahse i thiltih avang hian he Mizo thinlungah hian i Icon zo tawh lovang tih ka hlau.

Engpawh nise, ka theih tawk chu hei hi a ni - Ka lo tawngtaipui ang che.

Engnge ka sawi leh tak ang aw? Sawi tur a va vang em! A pawi ngawt mai, MS, i dawn chiang lo a ni.....